Leerdoelen

De inzichten die met het spelen van de Watts2win energy game verkregen kunnen worden, zijn hieronder beschreven. Ze staan nog uitgebreider in het hieronder te downloaden document.

Leerdoelen in het kort

  1. Het energiesysteem op verschillende schaalniveaus in hoofdlijnen begrijpen (zie afbeelding hieronder);
  2. Begrijpen onder welke omstandigheden, randvoorwaarden en beperkingen de verschillende elementen in gepast kunnen worden in de schaarse ruimte; hoeveel ruimte zij vragen en wat zij opleveren.
  3. De invloed van verschillende elementen van het (hernieuwbare) energiesysteem op de leefomgeving, de woonkwaliteit, de ecologie/ groen, de waterhuishouding kennen, begrijpen en in een afweging mee kunnen nemen;
  4. Begrijpen welke invloed verschillende overheden hebben op het energiesysteem: welke trends zijn gegeven, waar heeft men indirecte invloed op en waar directe invloed?
  5. Inzien welke andere actoren een rol spelen bij de ruimtelijke inpassing van hernieuwbare energie op verschillende schaalniveaus, welke belangen zij hebben en hoe zij invloed uit oefenen.
  6. Een afweging kunnen maken tussen verschillende typen beleidsinstrumenten: zelf doen, honing & azijn, wetgeving (bestemmingen, vergunningen, verordeningen) en begrijpen wat de consequenties daarvan zijn op de leefomgeving en de financiële situatie van verschillende actoren.
  7. Inzicht hebben in de veranderingen die op termijn plaats zullen vinden, zoals de overgang op elektrisch vervoer en zelfsturend vervoer (en het daarvoor noodzakelijke 5G netwerk) en de invloed daarvan op de energiebehoefte en het energiesysteem.

1 Het energiesysteem op verschillende schaalniveaus begrijpen

Om verschillende ingrepen af te kunnen wegen is een basale kennis van het energiesysteem noodzakelijk. In onderstaand schema staan de verschillende alternatieven voor warmte en elektriciteit weergegeven – van consumptie tot primaire hernieuwbare bronnen. Het schema laat zien dat ook reductie, conversie, opslag en transport belangrijk zijn. Bovendien is te zien dat de mogelijkheden voor transitie op verschillende schaalniveaus liggen. Daarnaast moet rekening gehouden worden met het verschuiven van de balans: in de zomer leveren zonnepanelen en -collectoren bijna drie maal zoveel op. Terwijl de warmte juist in de winter gebruikt wordt. Het schema laat daarnaast de dragers zien: elektriciteit, water, lucht, waterstof.

Het energiesysteem in de game zal opgebouwd worden volgens het schema uit figuur 1. Er wordt begonnen vanuit een minimale complexiteit op een lager schaalniveau (straat/buurt) naar een steeds hogere complexiteit en hogere schaalniveaus. Op dit moment is de game alleen nog maar op de laagste schalen gericht: het gebouw en het bouwblok.

2 Begrijpen onder welke omstandigheden, randvoorwaarden en beperkingen de verschillende elementen in gepast kunnen worden in de schaarse ruimte; hoeveel ruimte zij vragen en wat zij opleveren.

Het gaat hier om een aantal zaken die de mogelijke opbrengsten van de diverse elementen van het hernieuwbare energiesysteem bepalen. Zoals de minimale schaal waarop instrumenten toegepast kunnen worden, uitgedrukt in ruimtelijke schaal en omvang energievraag.

Het gaat ook om de hoeveelheid ruimte die zij vereisen voor productie, opslag en transport in verschillende omstandigheden (type bebouwing, jaargetijde, tijdstip, enz.). Het gaat om de technische randvoorwaarden: aanwezige infrastructuur en de bijbehorende capaciteit, opslag- en conversiefaciliteiten en bijbehorende verliezen, etc. De ruimtelijke randvoorwaarden (bezonning, nabijheid, etc.) en de wettelijke beperkingen: zeggenschap over gebouwen, over infrastructuur, over openbare ruimte, enz. ; wettelijke beperkingen aangaande geluidsoverlast, visuele hinder, externe veiligheid, …